فرانسه قبل ازدانشگاه

10 دانشگاه برتر فرانسه
آبان 30, 1396
لیست دانشگاه های موردتایید وزارت بهداشت ودرمان
بهمن 21, 1396
نمایش همه

فرانسه بر مبناي دو محور اصلي (پايداري) و (پويايي) بررسي مي‌شود. در محور پايداري، سياست‌هاي آموزشي و قوانين مصوب در جهت دست‌يابي به وضعيت مطلوب آموزشي (پنداره نظام) و در محور پويايي، نوساماني ساختارها و استقرار زيرساختها، اهداف و عملکرد وضعيت موجود نظام آموزشي کشور مورد توجه قرار گرفته است. محور پايداري بر مفهوم تداوم در حفظ ارزش‌هاي سه‌گانه جمهوري (برابري، برادري و آزادي) تأکيد دارد.
‏در اين محور، تلاش‌هاي متفکران و مسئولان کشور در مدت بيش از دو قرن پس از انقلاب فرانسه (1995-1785) در قالب سياست‌هاي عمده آموزشي عرضه شده است.محور پويايي و نوآوري نيز که به معناي تکاپوي وضعيت موجود نظام آموزشي (سياست‌ها،‌ اهداف، ساختار، کادر و عملکرد آموزشي) است، درجهت پاسخگويي به نيازهاي جامعه در حال تحول و دست‌يابي به وضعيت مطلوب آموزشي عنوان شده است.به طورکلي مي‌توان گفت که نظام آموزشي فرانسه، محصول برهه خاص زماني است که با پايداري و پويايي از آغاز انقلاب ملي طي سال1789تاکنون همچنان ادامه داشته است.
‏بيش از13ميليون دانش آموز در مدارس کشور فرانسه به تحصيل مشغولند. نظام آموزشي کشور يکپارچه بوده واين در حالي است که ساختار حال حاضر آن در خلال دهه‌هاي60 و70 قرن بيستم ميلادي دستخوش تغييرات تدريجي شده است که از جمله اين تغييرات مي‌توان به تفکيک مقاطع آموزش ابتدايي ومتوسطه از يکديگر اشاره کرد.از دهه70کشور فرانسه از افزايش قابل توجهي در توسعه و رشد نظام آموزش پيش دبستاني برخوردار شده است.در اين اثنا، با توجه به تغييرات آموزشي کشور، امکان حضورتمامي کودکان گروه سني 3 تا 5 سال در کلاسهاي پيش دبستاني فراهم شد. از سال 1967، سن حضور دانش‌آموزان در مدارس مقطع آموزش پايه بين رده‌هاي سني 6تا 16سال تعيين شده است. کشور فرانسه با برخورداري از تعداد60 هزار مدرسه ابتدايي، به فراهم‌سازي تسهيلات آموزشي لازم براي دانش آموزان، در خلال 5 سال اول آموزش رسمي‌مبادرت کرده است. در3سال اول آموزش رسمي، آموزش پايه در حوزه مهارتهاي پايه (ابتدايي ) ارائه شده ودر دو سال باقي مانده دانش آموزان، آموزش‌هاي لازم را فراگرفته ومدارس ابتدايي را پشت سر مي‌گذارند.مقطع آموزش متوسطه نيز خود به دو مرحله متوالي تقسيم مي‌شودکه به نام سيکل يا دوره نامگذاري شده است. تقريباً تمامي کودکان رده‌هاي سني11 تا 15 سال در کالج‌ها حضور مي‌يابند. از سال 1975تنها تعداد يک کالج براي آموزش توانائي‌هاي مختلط اجتماعي به تمامي دانش‌آموزان صرفنظر از سطح پيشرفت تحصيلي آنان وجود داشته است.پس از گذراندن دوره3 آموزش دانش آموزان به کالج‌هاي عمومي، فني و يا فني حرفه‌اي راه يافته که آنها را براي آزمونهاي مکاتبه‌اي کارشناسي يا مهندسي آماده مي‌نمايد. در اين مقطع از دانش آموزان رده سني18سال ثبت نام بعمل مي‌آيد.تصميم گيريهاي آموزشي درخصوص دروس تجديدي، تعيين کلاس‌هاي بالاترآموزشي،تغيير رشته تحصيلي با روند گفتگوي ميان مدارس ( معلمان،کادر اجرايي وپرسنل دستيار)، اولياء و نمايندگي‌هاي دانش آموزي صورت مي‌گيرد. اگرچه معلمان به ابراز نظرات خود در شوراهاي آموزشي مرکب از نمايندگان دانش آموزي، معلمان و والدين مبادرت مي‌نمايند،با اين وجود والدين از حق تقاضاي ورود دانش آموزان به مقاطع بالاتر آموزشي و يا تقاضاي تکرار سال تحصيلي گذشته برخوردار مي‌باشند. در تمامي مدارس اين کشور،مشاوران متخصصي براي ارائه خدمات مشاوره به دانش آموزان، والدين ومعلمان در راستاي برطرف‌سازي مشکلات آموزشي پيش روي دانش آموزان،در نظر گرفته شده است.در حال حاضر فرم3 (سال آخر کالج ) نقطه آغازين آموزش کالج است که طي آن دانش آموزان در خصوص برخي از موضوعات مورد علاقه خود به مطالعه پرداخته و به تعيين رشته تحصيلي مبادرت مي‌کنند.
‏اکثريت قريب به اتفاق دانش آموزان کشور فرانسه در مدارس تحت نظارت وزارت آموزش ملي آموزش مي‌بينند. با اين وجود درحدود 100 هزار دانش آموز مواجه با معلوليتهاي مختلف جسماني، در مدارس استثنايي و تحت حمايت وزارت بهداشت و بالغ بر200 هزار دانش آموز در کالج‌هاي کشاورزي به تحصيل مشغولند و در مجموع بالغ بر300 هزار دانش آموز رده سني بالاي16 سال تحت دوره‌هاي کارآموزي قرار گرفته‌اند.
‏همگام با نظام آموزشي عادي کشور، کلاسهاي تخصصي تطبيق يافته در نظر گرفته شده است که نقطه مشترک و اتکاء آنها مدارس ابتدايي و متوسطه است. برخي از برنامه‌هاي آموزشي از جمله برنامه آموزشي(‏CLIS‏) نيز به عنوان پلي در جهت باز گرداندن دانش آموزان به نظام آموزشي و برنامه آموزشي (‏SEGPA‏) براي ارائه آموزش‌هاي فني وحرفه‌اي عمومي‌ به کودکان و نوجواناني که بنا به علل روانشناختي، عاطفي يا رفتاري با مشکلاتي در حوزه آموزش مواجه هستند، ارائه مي‌شود. همچنين برنامه‌هاي آموزشي مشابه برنامه‌هاي فوق، در مدارس خاص در نظر گرفته شده است،که از آن جمله مي‌توان به مدارس تحت پشتيباني و نظارت وزارت بهداشت اشاره کرد. هدف ارائه برنامه‌هاي آموزشي فوق ارتقاء توانايي‌هاي بالقوه دانش آموزان است. مدارس تحت نظارت وزارت آموزش ملي ممکن است عمومي‌يا خصوصي باشند. گفتني است که مدارس خصوصي بالغ بر15درصد از دانش آموزان مقطع آموزش ابتدايي و20 درصد از دانش آموزان مدارس مقدماتي متوسطه را پوشش داده‌اند. بيشتر مدارس خصوصي کشور فرانسه در زمره مدارس کاتوليک بوده و با دولت قرارداد آموزشي منعقد مي‌کنند.‏
آموزش پيش دبستاني
حضور در دوره‌هاي آموزش پيش دبستاني در کشور فرانسه اختياري و رايگان بوده و براي آموزش کودکان رده‌هاي سني3 تا5 سال در نظر گرفته شده است. آن دسته از کودکاني که تا روز اول سال تحصيلي مدارس به سن 2سالگي رسيده باشند، مورد پذيرش واقع مي‌گردند اقداماتي نيز در خصوص اولويت احداث مدارس مذکور در نواحي محروم اجتماعي کشور صورت گرفته است.
‏کودکان رده سني 2سال(حدود40درصد ) منحصرا در چارچوب مدارس و ظرفيت کلاسهاي آموزشي موجود و تمامي کودکان رده سني3سال مورد پذيرش قرار مي‌گيرند و اين در حالي‌است که در سال1960ميلادي تنها 36درصد از کودکان فرانسوي مورد پذيرش مراکز آموزش پيش دبستاني قرار گرفتند. هدف غايي وزارت آموزش و پرورش، پژوهش و فن‌آوري فرانسه از ارائه دوره‌هاي آموزش پيش دبستاني، ارتقاء توانمنديهاي کودکان، در جهت شکل دهي به شخصيت اجتماعي آنان است. از سال 1995ميلادي، طرح آموزش واقعي پيش دبستاني با اهداف دقيق و کارآموزان متبحر به‌اجرا گذارده شد. درتمام مدت 36ساعت آموزش در هفته، آموزش زبان از امتياز ويژه‌اي برخوردار بوده و تسلط شفاهي و آشنايي با نوشتار،تقويت قدرت احساس، تخيل و قدرت خلاقيت دانش آموزان از طريق پرداختن به آموزش هنري توسعه مي‌يابد.گفتني است که بالغ بر20هزار مرکز آموزش پيش دبستاني به ثبت نام از بيش از2ميليون کودک فرانسوي مبادرت مي‌نمايند. در صورت نبودکلاس‌هاي پيش دبستاني،کودکان رده سني 5 سال به کلاس‌هاي آمادگي و مدارس ابتدايي پيوسته و به چرخه آموزش ابتدايي و مقدماتي وارد مي‌شوند.از آنجايي که کشور فرانسه از تجربه فراواني در ارائه آموزش پيش دبستاني به کودکان برخوردار است، از اين رو بيش از99درصد کودکان رده سني3سال در اين مدارس حضور مي‌يابند. تحصيل در مدارس عمومي‌پيش دبستاني رايگان است و اين در حالي است که مراکز خصوصي به اخذ شهريه تحصيلي مبادرت مي‌نمايند. مدارس عمومي‌پيش دبستاني نيز توسط شهرداري‌ها احداث و اداره مي‌شوند. ‏
‏ گفتني است درمهدهاي کودک کشور فرانسه از تخصصهاي سرباز معلمان براي آموزش کودکان استفاده مي‌شود چرا که خدمت سربازي درحال حاضر در کشور فرانسه به حالت تعليق در آمده و با اجراي طرح جامع جذب سرباز معلم ‏JAPD‏ جايگزين شده است. از سوي ديگر، براي جبران به حد نصاب نرسيدن تعداد ثبت نام کنندگان مهدهاي کودک،که معمولاً در مناطق کم جمعيت وکوهستاني کشور رخ مي‌دهد، کودکستانهاي بين منطقه‌اي تأسيس شده است که به ارائه خدمات آموزشي به کودکان نواحي مختلف مبادرت مي‌نمايند. در مناطق کم جمعيت نيز کلاس‌هاي موقتي پاره وقت تشکيل مي‌شود.به طور کلي دانش آموزان به سه رده سني کودکان،رده سني نوجوانان ورده سني جوانان تقسيم مي‌گردد. گفتني است، تقسيم بندي فوق در جهت مد نظر قرار دادن بلوغ فکري و استعداد يادگيري رده‌هاي‌سني از انعطاف پذيري برخوردار مي‌باشد. تيم تدريس، با مشورت والدين به تعيين جايگاه کودکان در رده‌هاي سني آموزشي مطابق با استعداد‌ها و نيازهاي آنان مبادرت مي‌نمايند. سه رده سني مذکور با اولين چرخه آموزشي تطابق داشته در حالي که رده سني جوانان و مقطع آموزش مقدماتي متوسطه با چرخة آموزشي پايه و مقدماتي تطابق دارد. چرخه‌هاي آموزشي چندين ساله نيز با هدف برآورده نمودن نيازهاي کودکان طراحي شده است. متوسط آموزش هفتگي36ساعته به کودکان مقطع پيش دبستاني ارائه مي‌شود.
‏آموزش ابتدايي
آموزش ابتدايي در کشور فرانسه به موجب قانون Guizot (مصوب سال 1833)يه‌گذاري شد. طبق اين قانون، در تمامي روستاها، ابتدا يک دبستان پسرانه و سپس يک دبستان دخترانه تأسيس شده است. نظام آموزش ابتدايي کشور فرانسه از ابتدا از نوعي سياست عدم تمرکز پيروي نموده است. به عبارت ديگر، از يک سو، مسئوليت احداث مدارس در اماکن مناسب، مراقبت و نگهداري از آنها و گزينش معلمين از جمله وظايف جوامع محلي به شمار آمده و از سوي ديگر، تضمين يکپارچگي و کارايي آموزش ابتدايي از طريق ايجاد شبکه مدارس تربيت معلم در سطح بخشي و تعيين برنامه‌هاي درسي و توزيع کتب آموزشي برعهده دولت مي‌باشد. نقش روستاها (جوامع محلي) و تقسيم مسئوليت ميان روستاها و دولت در امر آموزش ابتدايي تا اواخر قرن نوزدهم به روال فوق بوده است.
طبق قوانين فالو (مصوب 1850fallou) و ژول فري (مصوب 1881.Ferry) به ترتيب آموزش ابتدايي رايگان و پايه اعلام و به مورد اجرا گذارده مي‌شود.
ساختار دوره
دوره‌هاي آموزش ابتدايي طي دو دوره به شرح زير برگزار مي‌شود:
الف) دوره يادگيري پايه که طي سال آخر مقطع آموزش پيش‌دبستاني آغاز و تا دو سال اوليه آموزش ابتدايي ادامه مي‌يابد.
ب) دوره عميق سازي آموزشي که طي سه سال آخر مقطع ابتدايي ارائه شده و به کالج منتهي مي‌شود.گذراندن دوره‌هاي آموزش ابتدايي براي تمامي کودکان فرانسوي رده سني 6سال اجباري و رايگان است.
مدت آموزش به طور متوسط 5 سال تا رده سني 11 سال به طول مي‌انجامد.
با توجه به سطح علمي دانش‌آموزان، مدت اين دوره با افزايش (تکرار يک کلاس) يا کاهش (آموزش جهشي) تغيير مي‌يابد. مقطع آموزش ابتدايي خود از دوره آموزش اصلي که از سال آخر مقطع آموزش پيش‌دبستاني آغاز و تا سال دوم ابتدايي ادامه مي‌يابد (CP)، دوره آمادگي، (CE1) دوره مقدماتي کلاس اول، دوره تعميق آموزشي (آموزش 3ساله) (CE2) دوره مقدماتي کلاس دوم، (CM1) دوره ميانه کلاس اول و (CM2) دوره ميانه کلاس دوم، متشکل مي‌گردد.
از سال 1995 ميلادي برنامه‌هاي آموزش ملي جديدي وضع شده است که از آن جمله مي‌توان به زبان فرانسه (9 ساعت در هفته)، رياضيات (5ساعت)، تاريخ، جغرافيا، تعليمات اجتماعي، علوم و فن‌آوري (4ساعت)، آموزش هنري و ورزش (6ساعت در هفته) اشاره کرد. گفتني است که در حدود يک ساعت و نيم در هفته نيز به آموزش زبان‌هاي زنده اختصاص مي‌يابد.
آموزش متوسطه
آموزش متوسطه در کشور فرانسه، حاصل حرکتي طولاني است که ريشه‌هاي آن به اتخاذ سياست آموزش همگاني درکشور باز مي‌گردد.درمجموع، درطول يک قرن، به تدريج در قالب طرح‌هاي گوناگون، آموزش متوسطه با پيروي از سياست‌هاي برابري فرصت (رعايت تنوع و عدالت) و مشاوره تحصيلي و شغلي به صورت رايگان و اجباري به تمامي دانش‌آموزان رده سني12-16 سال- پايان سيکل اول متوسطه (کالج)- ارائه شده است.
در پايان دوره آموزش پايه (اجباري) و پس از موفقيت در آزمون سيکل اول متوسطه ديپلم ملي(‏Brevet‏) گواهينامه مهارت حرفه‌أي(‏CAP‏) و يا گواهينامه کارآموزي عمومي(‏CAP‏) به فارغ‌التحصيلان اعطا مي‌گردد.
گفتني است که ارزش تحصيلي گواهينامه‌هاي فوق الذکر، از لحاظ طبقه‌بندي سطح مشاغل (جهت استخدام نيروي انساني) معادل سطح ‏V‏ مي‌باشد.به طور کلي مي‌توان گفت که مقطع آموزش متوسطه خود به دو بخش به شرح زير قابل تقسيم است:
‏الف) سيکل اول آموزش متوسطه (کالج)
مطابق قانونHaby، از ژوئيه سال1975، تنوع آموزشي در سيکل اول آموزش متوسطه ملغي شده و کالج‌ها به ثبت نام از دانش‌ آموزان سال آخر ابتدايي در قالب آموزش رايگان و اجباري (تا رده سني 16 سال) مبادرت نموده‌اند. بنا بر حيطة اختيارات قانوني، کالج‌هاي فوق ملزم به اجراي مأموريت دوگانه (عرضة فرهنگ پايه به تمامي جوانان فرانسوي) و (فراهم‌سازي خدمات مشاورة تحصيلي و شغلي براي آنان) است.
‏‏ ساختارآموزشي
طول دوره تحصيل در کالج، 4 سال تمام مي‌باشد که خود از ساختار 3 گانه به شرح ذيل متشکل شده است:
ـ ‏پايه اول: دوران مشاهده (‏Cycle observation‏) که از آن با عنوان دوره استحکام بخشي به مهارت‌هاي آموخته شده دوره ابتدايي و تطبيق اين قبيل مهارتها با دروس آموزش متوسطه ياد مي‌شود.
ـ ‏پايه دوم: راهنمايي تحصيلي
ـ پايه سوم: دوران تعميق مطالب فراگرفته شده
ـ پايه چهارم: دوران راهنمايي و مشاوره تحصيلي
لازم به ذکر است که تقسيم بندي فوق، از سال تحصيلي95-1994و با طراحي ساختار آموزش کالج به رسميت شناخته شده است.
‏به طور کلي مي‌توان گفت که طي دوره 4ساله آموزش کالج، امکان دست يابي به تحصيلات عمومي پايه براي تمامي دانش‌آموزان رده‌هاي سني 12-16سال فراهم مي‌آيد.گواهينامه پايان تحصيلات پايه (کالج) معادل سطح علمي ‏V‏ ارزيابي شده و از نظر قانون کار، حداقل سطح علمي لازم براي استخدام افراد به شمار مي‌آيد.
ب) سيکل دوم آموزش متوسطه(ليسه)
با توجه به ضرورت افزايش سطح کار آموزي و آموزش جوانان، تلاش‌هايي براي هماهنگ‌سازي اهداف اقتصادي (بهبود کيفيت و رقابت پذيري با اهداف اجتماعي و شکوفايي فرهنگ و توانايي فردي شهروندان فرانسوي) صورت گرفته است. گفتني است که حاصل چنين تلاش‌هايي به تعيين اهداف کمي براي سيکل دوم آموزش متوسطه(ليسه) منجر شده است.
‏‏ به رغم افزايش قابل توجه شمار دانش‌آموزان مقطع دوم آموزش متوسطه، عملکرد اين دوره از لحاظ برابري فرصت تحصيلي مورد انتقاد قرار گرفته است، چرا که دوره آموزشي فوق، هرگز از نقش کاهش‌دهنده نابرابري‌هاي اجتماعي برخوردار نبوده است.علاوه بر اين، دائره المعارفي بودن برنامه‌هاي درسي (بغرنج بودن دروس) سيکل دوم آموزش متوسطه از سوي صاحب نظراني چون مونتان، روسو، پل والري و….. مورد انتقاد قرارگرفته است.
‏طول دوره تحصيل در ليسه،3 سال تمام با مشخصات به شرح زير است:
‏‏1) سال اول:‌ از سال اول مقطع آموزش تکميلي متوسطه (ليسه) تحت عنوان کلاس تعيين کننده(‏Classe de Determination‏) ياد مي‌گردد، چرا که تحصيلات مقاطع بالاتر طي اين سال برحسب عملکرد دانش‌آموزان مشخص مي‌گردد. با توجه به عدم تجانس سطح ورودي دانش‌آموزان،3ماه اول آموزش به مرور و استحکام بخشي به آموخته‌ها و روش کار (يادداشت برداري، سازمان دهي کاري، فراهم‌سازي مقدمات تحقيقات کتابخانه‌اي و…) اختصاصي دارد.
2) سال دوم: طي سال دوم ليسه، دانش‌آموزان برحسب عملکرد تحصيلي خود، طي سال نخست ليسه، به يکي از 3شاخه ديپلم متوسطه عمومي، ديپلم تکنولوژيک و يا ديپلم حرفه‌أي هدايت مي‌گردند.
3) سال سوم (سال پاياني ليسه): پس از کسب موفقيت دانش‌آموزان در آزمون زبان فرانسه که در پايان سال دوم مقطع ليسه برگزار مي‌گردد، دانش‌آموزان برحسب شاخة انتخابي و نوع ديپلم به گذراندن ساير دروس طي سال سوم ليسه مبادرت نموده و نهايتاً در آزمون پاياني شرکت مي‌نمايند.
آموزش حرفه‌اي و تکنولوژيک
در نظام آموزش فرانسه، با توجه به تأکيد بر مشاوره آموزشي و شغلي براي آن دسته از دانش آموزاني که از امکان ادامة تحصيلات در شاخة اصلي تحصيلات عمومي برخوردار نمي‌باشند، آموزشهاي حرفه‌اي با طيف گسترده‌اي از مهارتهاي آموزشي و شغلي فراهم آمده است.
‏عملکرد چنين سياستي بدين نحو است که بين رده‌هاي سني 16-25 سال، قرارداد اشتغال به کار با يک کارفرما منعقد مي‌گردد.طبق اين قرارداد، حقوق و وظايف کارآموز مشخص شده و کارفرما بر صدورمجوز حضورکارآموز در کلاس درس طي ساعات آموزشي ملزم مي‌گردد.
بدين ترتيب، برخورداري از حقوق آموزشي، تعطيلات، بيمه اجتماعي و حقوق و مزاياي کاري ويژه کارآموزان در قانوق کار کشور فرانسه پيش‌بيني شده است.ظرف2ماه اوليه قرارداد اشتغال به کار، هر يک از طرفين قرارداد از حق فسخ بدون اخطار آن برخوردار مي‌باشند.طول دوره آموزش حرفه‌اي (کارآموزي)2 سال کاري است که مي‌توان آن را به يک تا 3 سال تغيير داد.‏با افزايش مدت زمان کارآموزي، 2 نوع گواهينامه (گواهينامة مهارت حرفه اي(‏CAP‏ ) و ديپلم تحصيلات حرفه‌اي (‏BEP‏) به فارغ التحصيلان اعطا مي‌گردد.برنامة آموزشي مطابق با گواهينامه مورد نظر بر آموزش عملي 2 هفته‌اي در کارخانه يا کارگاه و آموزش 2 هفته‌اي در کلاس درس مشتمل مي‌گردد.‏

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *